ทำปุ๋ยหมัก ปุ๋ยชี ว ภ า พ บำรุงพืช ใช้เองก็ได้ ทำขายก็ดี

0
3982

กระบวนการหมักของปุ๋ยหมัก

จุ ลิ น ท รี ย์ของปุ๋ยหมัก

กระบวนการย่อยสลายในกองปุ๋ยหมักเกิดจากกิจกรรมของจุ ลิ น ท รี ย์กลุ่มที่ใช้ออกซิเจนและกลุ่มที่ไม่ใช้ออกซิเจน ซึ่งทั้งสองกลุ่มจะทำหน้าที่ในการย่อยสลายสารอินทรีย์ที่มีโมเลกุลใหญ่ให้มีขนาดเล็กลง

จนกระทั่งเกิดการย่อยสลายเสร็จสมบูรณ์จนได้สารอินทรีย์วัตถุที่เรียกว่าปุ๋ยหมัก(Compost)กระบวนการย่อยสลายดังกล่าวจะเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องโดยจุ ลิ น ท รีย์หลายชนิดรวมกันและอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

ชนิดของปุ๋ยหมัก

ปุ๋ยหมักแบ่งตามส่วนผสมเป็น 2 ชนิด คือปุ๋ยหมักทั่วไปและปุ๋ยหมักชี ว ภ า พ

1.ปุ๋ยหมักแบบทั่วไปและวิธีทำ

ปุ๋ยหมักแบบทั่วไปเป็นปุ๋ยที่ได้จากการนำวัสดุอินทรีย์ชนิดต่างๆมาหมักตามกระบวนการทางธรรมชาติโดยไม่มีการเติมหัวเ ชื้ อจุ ลิ น ท รีย์เพื่อเร่งการหมักซึ่งการหมักจะเกิดการย่อยสลายอินทรีย์วัตถุจากจุ ลิ น ท รีย์ทำให้มีการปลดปล่อย ธาตุอาหารออกมาได้รวดเร็วขึ้น

วิธีการทำปุ๋ยหมักแบบทั่วไป

1.เริ่มด้วยการนำเอาเศษพืช และมูลสั n ว์ผสมกันในอัตราส่วน 100:10 กองเป็นชั้นแต่ละชั้นประกอบด้วยเศษพืชที่รดน้ำให้ชุ่มจนอิ่มน้ำและโรยทับด้วยมูลสั n ว์

2.ขั้นตอนการกองปุ๋ยหมักแยกวัสดุที่ไม่ย่อยสลายและเป็นอั u ต s า ยออกแล้วนำวัสดุหรือเศษพืชที่เก็บรวบรวมได้มากองบนดินในคอกหรือในหลุมโดยกองเป็นชั้นสลับกันไปโดยเริ่มจากชั้นล่างสุดกองเศษพืชหรือวัสดุลงไปตามขนาดกว้างยาวของกองที่กำหนดไว้สูงประมาณ 25 เซนติเมตร

3.รดน้ำให้ชุ่ม แล้วอัดให้แน่นให้น้ำซึมเข้าไปในเศษพืชหรือวัสดุ

4.โรยทับด้วยสารเร่ง เช่น ปุ๋ยมูลสั n ว์หรือดินในอัตราส่วนโดยน้ำหนักเศษพืชต่อมูลสัตว์เท่ากับ 5:1

5.ในกรณีที่ใช้ปุ๋ยวิทย าศาสตร์เสริม เพื่อลดอัตราส่วนคาร์บอนต่อไนโตรเจนหรือต้องการลดระยะเวลาการผลิตต้องใช้เศษพืช: ปุ๋ยคอก:ปุ๋ยวิทย าศาสตร์ ในอัตราส่วน 100 :20:1 ตามลำดับโดยจะผสมหรือโรยทับบนชั้นกองปุ๋ยหมักก็ได้

6.ทำการเรียงสลับจนได้กองสูงประมาณ 1 เมตร แล้วโรยด้วยดินหนาประมาณ 1 นิ้ว ที่ชั้นบนสุด เพื่อป้องกันนกมาคุ้ยเขี่ย ช่วยป้องกันความร้อนและรักษาความชื้นของกองปุ๋ยให้คงที่

7.สำหรับการหมักแบบไม่ใช้ปุ๋ยวิทย าศาสตร์อายุการหมักจะหมักนาน 5-7 เดือน แต่หากใส่ปุ๋ยวิทย าศาสตร์ร่วมด้วยจะหมักนาน 3-5 เดือน

2. ปุ๋ยหมักชีวภาพและวิธีการทำ

ปุ๋ยหมักชีวภาพ เป็นวิธีการทำปุ๋ยหมักที่มีการพัฒนาขึ้น เพื่อให้การย่อยสลายเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วด้วยการเติมหัวเ ชื้ อจุ ลิ น ท รี ย์หรือ EMเพื่อเร่งกระบวนการหมักทำให้เกิดปุ๋ยจากอินทรีย์วัตถุที่มีการปลดปล่อยธาตุอาหารออกมาได้เร็วขึ้นแบ่งเป็นชนิดต่างๆ ได้แก่

ปุ๋ยหมักจากปุ๋ยคอก

วัสดุและส่วนผสม

1.ปุ๋ยคอก 1 ส่วน ประมาณ 10 ปี๊ป

2.แกลบเ w า/แกลบดำ 1 ส่วน

3.รำละเอียด 1 ส่วน

4.เ ชื้ อ EM 20 ซีซี

5.กากน้ำตาล 100 ซีซี

6.น้ำ 10 ลิตร

วิธีทำ

1.ผสมปุ๋ยคอก แกลบดำและวัสดุทุกอย่ างให้เข้ากัน

2.นำไปกองบนพื้นซีเมนต์แล้วใช้ผ้าคลุมหรือหากทำปริมาณน้อยให้บรรจุใส่ถังหรือถุงกระสอบ

3.หมักทิ้งไว้ 30 วัน ก่อนนำใส่ต้นไม้หรือแปลงผัก

ปุ๋ยหมักจากพืช

1. ปุ๋ยหมักฟางข้าว

วัสดุและส่วนผสม

1.ฟางแห้งสับละเอียด 1 ส่วน ประมาณ 10 กก.

2.แกลบดิบ/แกลบเ w า 1 ส่วน

3.ปุ๋ยยู เ sี ย 200 กรัม

4.กากน้ำตาล 100 ซีซี

5.เ ชื้ อEM 20 ซีซี

6.น้ำ 10 ลิตร

วิธีทำ

1.คลุกผสมฟาง และแกลบให้เข้ากันหากมีจำนวนมากให้แยกคลุกแล้วค่อยมารวมกันเป็นกองเดียวอีกครั้ง

2.ผสมเ ชื้ อEM และกากน้ำตาลร่วมกับน้ำหลังจากนั้นใช้เทราดและคลุกให้เข้ากันกับวัสดุอื่นๆ

3.นำไปหมักในถังถุงกระสอบหรือบ่อซีเมนต์ นาน 1-2 เดือนก็สามารถนำไปใช้ได้

ปุ๋ยหมักชี ว ภ า พจากเศษอาหารและข ยะ

ปุ๋ยหมักจากเศษอาหาร หากมีเฉพาะเศษอาหารที่เป็นพืชมักจะไม่มีปัญหาเพราะเวลาเน่าจะมีกลิ่นไม่sุ นแ s ง เราสามารถนำไปคลุกกับปุ๋ยคอกในรางทำปุ๋ยหมักได้เลย แต่หากมีเ นื้ อสั n ว์จะมีกลิ่น

สำหรับบางครัวเรือนที่มีข้อจำกัดปริมาณเศษอาหารที่เกิดน้อยหากต้องการทำปุ๋ยหมักจำเป็นต้องทำรางหมักหรือหลุมหมัก แต่หากจะหมักในถังจะมีข้อจำกัดที่เต็มเร็ว

การทำรางหมัก ควรหาพื้นที่ว่างบริเวณหลังบ้านขนาดพื้นที่ประมาณ 1 เมตร x 1 เมตร ลึกประมาณ 20-40 เซนติเมตร หรืออาจน้อยกว่าหรืออาจมากกว่าตามความต้องการ

แต่ควรให้รองรับเศษอาหารให้ได้ประมาณ 1 เดือนและควรทำ 2 ชุด พร้อมฉาบด้านข้างด้วยปูนซีเมนต์แต่หากไม่มีปัญหาเรื่องน้ำฝนหรือน้ำไหลเข้าก็อาจขุดเป็นบ่อดินก็เพียงพอทั้งนี้ควรทำร่องด้านข้างเพื่อป้องกันน้ำไหลเข้าและควรเตรียมผ้าใบคลุมเมื่อฝนตก

วัสดุและส่วนผสม

1.ปุ๋ยคอก 1 ใน 4 ส่วนของรางหมัก

2.แกลบดำ 2 ถังหรือไม่ใส่ก็ได้

3.น้ำผสมหัวเ ชื้ อEM 1 ลิตร

4.กากน้ำตาล 1 ลิตร

วิธีทำ

1.หลังจากที่เตรียมรางหมักแล้วให้เทปุ๋ยคอกและแกลบดำรองในรางไว้

2.เมื่อมีเศษอาหารให้นำมาใส่ในรางพร้อมใช้จอบคลุกผสมกับปุ๋ยคอก

3.รดด้วยน้ำหัวเชื้อชีวภาพและกากน้ำตาลบริเวณที่ใส่เศษอาหารเล็กน้อย

4.หากมีเศษอาหารเกิดขึ้นอีกก็นำมาคลุกและใส่น้ำหัวเ ชื้ อตามด้วยกากน้ำตาลเรื่อยๆจนเต็มบ่อ

5.หากเต็มบ่อแล้วให้นำผ้าคลุกมาปิดไว้และทิ้งไว้ประมาณ 1 เดือนก่อนตักออกนำไปใช้ประโยชน์

6.ระหว่างที่หมักทิ้งให้นำเศษอาหารที่เกิดในแต่ละวันมาหมักในอีกบ่อซึ่งจะเวียนกันพอดีในรอบเดือน

7.ทั้งนี้บางครัวเรือนอาจไม่สะดวกในการหาซื้อหัวเ ชื้ อหรือกากน้ำตาลดังนั้นจึงไม่ต้องใช้ก็ได้แต่จำเป็นต้องมีปุ๋ยคอก หรือใช้ปุ๋ยอื่น เช่น ปุ๋ยมูลไก่ซึ่งส่วนนีี้จำเป็นต้องใช้

นอกจากการนำเศษอาหารมาทำปุ๋ยหมักแล้วปัจจุบันยังนิยมนำเศษอาหารทำน้ำหมักชี ว ภ า พซึ่งก็ง่ายและสะดวกไปอีกแบบอ่านเพิ่มเติมน้ำหมักชี ว ภ า พ

หลักพิจารณาปุ๋ยหมักพร้อมใช้

1.ปุ๋ยหมักจะมีสีน้ำตาลเข้มถึงดำ

2.อุณหภูมิทั่วกองปุ๋ยหมักมีค่าใกล้เคียงกัน เ นื่ องจากเกิดปฏิกิริย าการหมักเกือบหมดแล้ว

3.หากใช้นิ้วมือบี้ก้อนปุ๋ยหมักจะแตกยุ่ยออกจากกันง่าย

4.พบเห็ดเส้นใยราหรือพืชอื่นขึ้น

5.กลิ่นของกองปุ๋ยหมักจะมีกลิ่นฉุ นที่เกิดจากการหมัก

6.หากนำปุ๋ยหมักไปวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการจะพบอัตราส่วนของคาร์บอนและไนโตรเจนประมาณ 20:1 หรือคาร์บอนมีค่าน้อยกว่า 20 (ไนโตรเจนยังคงเป็น 1)

การนำปุ๋ยหมักไปใช้

1.ใช้ในขั้นตอนเตรียมดินเตรียมแปลงด้วยการนำปุ๋ยหมักชี ว ภ า พโรยบนแปลง 2-3 กำมือ/ตารางเมตรก่อนจะทำการไถพรวนดินรอบ 2 หรือก่อนการไถยกร่อง

2.ใช้ในแปลงผักและสวนผลไม้ ด้วยการนำปุ๋ยหมัก 1-2 กำมือ โรยรอบโคนต้น

แหล่งที่มา https://puechkaset.com

ทิ้งคำตอบไว้

Please enter your comment!
Please enter your name here