การเลี้ยงและการใช้ปุ๋ยไ ส้เดือนสำหรับบำรุงพืช

0
343

ปุ๋ยไส้เดือนคืออะไรวิธีทำเป็นอย่ างไร วิธีใช้เป็นแบบไหนมีประโยชน์อะไรบ้างดีกว่าปุ๋ยทั่วไปหรือเปล่าเรามีคำตอบมาฝากแล้วค่ะ

ปุ๋ยไ ส้เดือน

ไม่ใช่แค่ดิน น้ำหรือแสงเท่านั้นที่มีความสำคัญกับต้นไม้เพราะปุ๋ยปลูกต้นไม้ก็เป็นอีกหนึ่งตัวช่วยที่จำเป็นสำหรับการจัดสวนไม่แพ้กันทว่านอกเหนือจากปุ๋ยคอก

ปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยวิทย าศาสตร์ที่เราคุ้นเคยกันเป็นอย่ างดีแล้ววันนี้มีเรื่องราวของปุ๋ยไส้เดือนปุ๋ยทางเลือกของเกษตรอินทรีย์มาฝากเอาเป็นว่าถ้าหากใครอยากรู้ว่าปุ๋ยไ ส้เดือนคืออะไร มีที่มาที่ไปอย่ างไรและดีงามมาก-น้อยแค่ไหน ก็ตามมาดูกันได้เลย

ปุ๋ยไ ส้เดือน คือ

ปุ๋ยไ ส้เดือนหรือปุ๋ยหมักมูลไ ส้เดือนเป็นอีกหนึ่งทางเลือกของเกษตรอินทรีย์เ นื่ องจากนำไ ส้เดือนดินสั n ว์ตัวเล็กที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศน์ มาเลี้ยงเพื่อเปลี่ยนองค์ประกอบและเพิ่มจุ ลิ น ท รี ย์จนทำให้ได้ปุ๋ยหมักที่มีประสิทธิภาพสามารถบำรุงต้นไม้ได้อย่ างยอดเยี่ยม

โดยปุ๋ยไ ส้เดือนมีลักษณะเป็นเศษอินทรีย์วัตถุที่ไส้เดือนดินกินเข้าไปแล้วย่อยสลายออกมาเป็นมูลที่มีประโยชน์รูปทรงเป็นเม็ดร่วนสีดำหรือสีน้ำตาลโปร่งเบาจุความชื้นสูงระบายน้ำและระบายอากาศดีแถมมีธาตุอาหารและปริมาณอินทรีย์วัตถุมาก

วิธีเลี้ยงไ ส้เดือน

วิธีเลี้ยงไ ส้เดือนเพื่อทำปุ๋ย ส่วนใหญ่แบ่งออก 2 วิธี คือ วิธีเลี้ยงไ ส้เดือนดินในกะละมังและวิธีเลี้ยงไ ส้เดือนดินในบ่อซีเมนต์โดยถ้าหากใครต้องการปริมาณไม่มากก็ให้เลี้ยงในกะละมังแต่ถ้าหากใครต้องการปริมาณเยอะก็ให้เลี้ยงในบ่อซีเมนต์ ซึ่งขั้นตอนมีดังนี้

วิธีเลี้ยงไ ส้เดือนดินในกะละมัง

วัสดุและอุปกรณ์ในการเลี้ยงไส้เดือนดินในกะละมัง

1.ไ ส้เดือนดินประมาณ 3 ขีด

2.มูลวัวที่ปราศจากเศษฟางหรือเศษวัสดุอื่น

3.กากมะพร้าวสับที่ล้างย างมะพร้าวแล้ว

4.กะละมังกว้างประมาณ 1 ศอก

ขั้นตอนการเลี้ยงไ ส้เดือนดินในกะละมัง

1.เจาะรูเล็กๆให้ทั่วกะละมังเพื่อให้น้ำไหลออกสะดวก

2.รดน้ำใส่มูลวัวให้เปียกสักประมาณ 1-2 สัปดาห์ เพื่อล้างแก๊สและความร้อน

3.ผสมกากมะพร้าวสับเข้ากับมูลวัว อัตราส่วน 30:70 เพื่อเพิ่มความเย็น

4.คลุกให้เข้ากัน แล้วนำไปใส่ในกะละมังประมาณครึ่งกะละมัง

5.ใส่ไ ส้เดือนดินลงไปบนมูลวัว ไม่ต้องฝัง เดี๋ยวไ ส้เดือนดินจะไชลงไปเองแล้วนำไปไว้ในโรงเรือน แล้วคอยรดน้ำให้ความชื้นประมาณ 1 ครั้ง/3-4 วัน

6. คอยรดน้ำให้ความชื้นประมาณ 1 ครั้ง/3-4 วัน รอประมาณ 1-2 เดือน ก็จะได้ปุ๋ยไ ส้เดือนที่พร้อมใช้งาน

วิธีเลี้ยงไ ส้เดือนดินในบ่อซีเมนต์

วัสดุและอุปกรณ์ในการเลี้ยงไ ส้เดือนดินในบ่อซีเมนต์

1.ไ ส้เดือนดินประมาณ 2กิโลกรัม/บ่อ

2.มูลวัวประมาณ 1-1 ½ กระสอบ

3.บ่อซีเมนต์ทรงกลมกว้างประมาณ 80-100 เซนติเมตร

ขั้นตอนการเลี้ยงไ ส้เดือนดินในบ่อซีเมนต์

1.ใส่มูลวัวลงในบ่อซีเมนต์ แล้วรดน้ำเรื่อย ๆ ประมาณ 1-2 สัปดาห์ เพื่อล้างแก๊สและความร้อน

2.รอจนมูลวัวเย็นพอดี สามารถวัดได้ด้วยการนำมือล้วงลงไปเพื่อเช็กความอุ่นและความเย็น

3.ใส่ไ ส้เดือนดินลงไปบนมูลวัว ไม่ต้องฝัง เดี๋ยวไ ส้เดือนดินจะไชลงไปเอง

อาหารไ ส้เดือนดิน

ไ ส้เดือนดินที่นิยมนำมาเลี้ยงเพื่อทำปุ๋ยในประเทศไทย ส่วนใหญ่มี 3 สายพั น ธุ์ ได้แก่ ไทเกอร์ วอร์ม, แอฟริกัน ไนท์ คลอเลอร์ และขี้ตาแร่ ซึ่งที่นิยมมากที่สุดคือ ไ ส้เดือน แอฟริกัน ไนท์ คลอเลอร์

ซึ่งส่วนใหญ่มักจะกินมูลวัวมูลควายเป็นอาหารหลักอยู่แล้วแต่เราสามารถให้อาหารเสริมเพื่อความหลากหลายได้ เช่น ของเสียจากอาหารของเสียจากกระดาษ

และเศษพืชจากการเกษตร นอกจากนี้ควรเลือกแหล่งเลี้ยงไ ส้เดือนที่โล่ง โปร่งอากาศถ่ายเทสะดวกและมีแสงแดดส่องบ้างเล็กน้อย รวมถึงอย่าลืมวางระบบน้ำปุ๋ย เพื่อป้องกันไม่ให้น้ำขังจนไ ส้เดือนดินขาดอากาศด้วย

วิธีทำปุ๋ยไ ส้เดือน

การทำปุ๋ยไ ส้เดือนทำง่าย ๆ หลังจากเตรียมอุปกรณ์เพาะเลี้ยงไ ส้เดือนเรียบร้อยแล้ว นำไ ส้เดือนที่เลี้ยงไว้ใส่ลงไปในกะละมัง ผสมกับมูลวัวแล้วคลุกให้เข้ากัน นำไปวางในบริเวณที่เย็นไม้ร้อนจากนั้นหมั่นรดน้ำให้ดินชื้น 3-4 ครั้งต่อวัน ทำไปเรื่อยๆประมาณ 1 เดือนครึ่งถึง 2 เดือนก็จะได้ปุ๋ยไส้เดือนไปปลูกต้นไม้แล้ว

วิธีใช้ปุ๋ยไ ส้เดือน

-ไม้ใบ ไม้ดอกและไม้ประดับ เช่น เฟิร์น กุหลาบ มะลิ และดาวเรือง ถ้าปลูกในกระถางให้ใส่ปุ๋ยไ ส้เดือนรอบโคนต้น อัตรา 200-300 กรัม/กระถางทุก 7-15 วัน(ควรใช้ร่วมกับน้ำหมักไ ส้เดือนเจือจาง 5 เท่า)

ถ้าปลูกในแปลงให้ใส่ปุ๋ยหมักไ ส้เดือนลงบนหน้าดินหรือผสมดินปลูก อัตรา 1.5-2 กิโลกรัม/ตารางเมตรพร้อมคลุมด้วยฟางข้าว (ควรใช้ร่วมกับน้ำหมักไ ส้เดือนเจือจาง5 เท่า รดเป็นประจำทุกสัปดาห์)

– ผัก เช่น ผักกาด ผักบุ้ง คะน้า กวางตุ้ง กะหล่ำปลี หัวหอม ถั่วฝักย าว และแตงกวาถ้าปลูกในแปลงให้ใส่ปุ๋ยไส้เดือนลงบนหน้าดินหรือผสมดินปลูกอัตรา1.5-2 กิโลกรัม/ตารางเมตร พร้อมคลุมด้วยฟางข้าว(ควรใช้ร่วมกับน้ำหมักไ ส้เดือนเจือจาง5 เท่า รดเป็นประจำทุกสัปดาห์)

– ผลไม้ เช่น มะม่วง ลำไย ส้มโอและชมพู่ ถ้าขนาดต้นเล็กกว่า1-5 เมตร ให้พรวนดินรอบต้นแล้วใส่ปุ๋ยไ ส้เดือนรอบโคนต้น อัตรา1-2 กิโลกรัม/ต้น พร้อมใส่ซ้ำทุก4 เดือน และใช้ร่วมกับน้ำหมักไ ส้เดือนเจือจาง2 เท่า รดรอบโคนต้นทุกเดือนถ้าขนาดต้นอยู่ระหว่าง1-5 เมตร

ให้พรวนดินรอบต้นแล้วใส่ปุ๋ยไ ส้เดือนรอบโคนต้น อัตรา5-15 กิโลกรัม/ต้น พร้อมใส่ซ้ำทุก4 เดือน และใช้ร่วมกับน้ำหมักไ ส้เดือนเจือจาง 2 เท่ารดรอบโคนต้นทุกเดือนถ้าขนาดต้นใหญ่กว่า 1-5 เมตรให้พรวนดินรอบต้นแล้วใส่ปุ๋ยไส้เดือนรอบโคนต้น อัตรา 15-20 กิโลกรัม/ต้น พร้อมใส่ซ้ำทุก 4 เดือนและใช้ร่วมกับน้ำหมักไ ส้เดือนเจือจาง 2 เท่า รดรอบโคนต้นทุกเดือน

ปุ๋ยไ ส้เดือน ดีไหม

ต้องบอกเลยปุ๋ยไ ส้เดือนเป็นของดีที่มีประโยชน์กับการปลูกต้นไม้อย่ างมากเพราะนอกจากจะทำให้ดินอุดมสมบูรณ์อุดมไปด้วยจุ ลิ น ท รีย์อินทรีย์วัตถุและธาตุอาหารอีกหลายหลายชนิดแล้ว

ยังช่วยรักษาสภาพความเป็นก s ด-ด่างในดินให้สมดุล อีกทั้งยังช่วยให้โครงสร้างของดินดีขึ้นเพราะทำให้ดินมีช่องว่างมีการระบายน้ำและอากาศได้ดีขึ้นอีกทั้งรากต้นไม้ยังชอนไชง่ายและป้องกันไม่ให้หน้าดินจับตัวเป็นก้อนอีกด้วย

ว้าว ทำง่ายใช้ไม่ย ากแถมประโยชน์เพียบถ้าหากใครอย ากจัดสวนแบบออร์แกนิกก็ลองนำไปปรับใช้กันดูนะคะส่วนถ้าหากใครอย ากหารายได้เสริมบอกเลยว่าปุ๋ยไ ส้เดือนก็น่าสนใจไม่น้อยเลยทีเดียว

ขอขอบคุณข้อมูลจาก คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทย าลัยขอนแก่น,สถาบันวิจัยและเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย, สำนักงานสภาเกษตรกรแห่งชาติ และศูนย์ประสานงานโครงการพระราชดำริ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

ทิ้งคำตอบไว้

Please enter your comment!
Please enter your name here